Open Source چيست ؟

اکثر نرم افزارهائي را که شما تهيه و يا از طريق اينترنت Download مي نمائيد ، صرفا به صورت نسخه هاي ترجمه شده و آماده اجراء در اختيار شما قرار مي گيرند . ترجمه ، فرآيندي است که در آن کد برنامه هاي نوشته شده توسط برنامه نويسان که از آنان به عنوان کد اوليه ( Source Code ) ياد مي شود ، پس از استفاده از برنامه هاي خاصي موسوم به کمپايلرها به بگونه اي ترجمه مي شوند که توسط کامپيوتر قادر درک باشند . اعمال تغييرات دلخواه در اکثر برنامه هاي ترجمه شده ، امري بسيار مشکل و گاها غير ممکن است . اکثر توليد کنندگان نرم افزار از ويژگي فوق به منظور صيانت و حفاظت از کدهاي نوشته شده ، استفاده مي نمايند .

نرم افزارهاي Open Source نقطه مقابل رويکرد فوق مي باشند . در اينگونه نرم افزارها علاوه بر نسخه ترجمه شده ، کد اوليه نيز در اختيار متقاضيان قرار مي گيرد.بدين ترتيب امکان اعمال تغييرات و يا سفارشي نمودن آن متناسب با خواسته استفاده کنندگان ، فراهم مي گردد . افراديکه از ايده Open Source حمايت مي نمايند بر اين اعتقاد هستند که با اجازه دادن به اشخاصي که علاقه مند به تغيير کد اوليه مي باشند ، امکان استفاده مفيدتر از برنامه فراهم و احتمال بروز خطاء در آنان، کاهش خواهد يافت .

ويژگي نرم افزارهاي Open Source :

توزيع رايگان . اين نوع برنامه ها ، ممکن است به عنوان بخشي همراه يک بسته نرم افزاري ارائه شوند که به متقاضيان فروخته مي گردند.

کد منبع مي بايست بهمراه نرم افزار ،ارائه گردد .

هر شخص مي بايست اجازه تغيير کد اوليه برنامه را داشته باشد .

نسخه هاي اصلاح شده را مي توان مجددا توزيع نمود .

به مجوز ساير نرم افزارها نياز نخواهد بود .

بد نيست اشاره اي به يک مثال واقعي در دنياي نرم افزارهاي Open Source داشته باشيم . در سال 1991 ، Linus Torvalds ، دانشجوي دانشگاه هلسينکي فنلاند يک سيستم عامل جديد مبتني بر Minix ( اقتباس شده از يونيکس ) را ايجاد که نام آن را لينوکس ( Linux ) گذاشت . وي نسخه شماره 0.02 لينوکس را بر اساس GNU General Public Licens که شامل تعاريف قانوني جامعي در خصوص نرم افزارهاي Open Source است ، ارائه نمود . تعداد زيادي از افراد در سرتاسر جهان اقدام به Download لينوکس و استفاده از آن نمودند . گروهي زيادي از افراد فوق خود برنامه نويسان حرفه اي بودند که توانائي انجام تغييرات مورد نياز در لينوکس را داشتند . Torvalds ، نسخه هاي اصلاح شده توسط ساير برنامه تويسان را دريافت و با لحاظ نمودن تغييرات ، در سال 1994 نسخه شماره يک لينوکس را عرضه نمود .

يک نکته نگران کننده در خصوص نرم افزارهاي Open Source ، فقدان ضمانت و پشتيباني فني از آنان است . با توجه به اين موضوع که همواره امکان و يا بهتر بگوئيم مجوز اعمال تغييرات و يا اصلاحات در اين نوع نرم افزارها وجود دارد ، تقريبا حمايت از آنان غير ممکن و يا مشکل خواهد بود . بدين دليل برخي از شرکت هاي حامي نرم افزارهاي Open Source با توجه به ارائه سرويس خدمات و پشتيباني اينگونه نرم افزارها ، اقدام به فروش آنان مي نمايند. مثلا نرم افزار Red Hat در سال 1994 توسط Official Red Hat Linux عرضه گرديد. نرم افزار فوق رايگان نبوده و متقاضيان مي بايست هزينه استفاده ( مالکيت ) از آن را پرداخت نمايند. مهمترين ويژگي Red Hat ، امکان پشتيباني فني از آن است. براي اغلب سازمان ها و موسسات تضمين حمايت هاي فني و پشتيباني يکي از عوامل مهم تصميم گيري در خصوص خريد لينوکس در مقابل Download نمودن آن به صورت رايگان مي باشد. علاوه بر Red Hat ، شرکت هاي متعدد ديگري نيز اقدام به عرضه لينوکس با توجه به سياست ها و ديدگاه هاي خاص خود نموده اند .در اين رابطه نرم افزارهاي متعددي با محوريت لينوکس نيز طراحي و پياده سازي شده است . Mozilla ( هسته مرورگر Netscape ) ، سرويس دهنده وب Apache ، زبان اسکريپت نويسي وب PERL و فرمت فايل هاي گرافکيي PNG ، نمونه هائي در اين زمينه بوده که بر اساس ايده Open Source طراحي و پياده سازي شده اند .